Τον ζεστό μήνα του Ιουλίου παρακολουθούμε σημαντικές εξελίξεις σε ένα τομέα μεγάλης ευαισ�! �ησί� �ς τόσο για το εμπόριο όσο και για το καταναλωτικό κοινό.
Την Παρασκευή 1 Ιουλίου 2011, κατά τις 7 το βράδυ, μια ακόμα από τις γνωστές «φωτοβολίδες» με τις οποίες μας έχει συνηθίσει ο Ε.Φ.Ε.Τ. τους τελευταίους μήνες εξερράγη με μεγάλο θόρυβο:
Ο Ε.Φ.Ε.Τ., και συγκεκριμένα η Περιφερειακή Διεύθυνση Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, κατά τη διάρ�εια ελέγχου, διαπίστωσε τη διακίνηση α) κατεψυγμένου προϊόντος κιμά από βοδινό κρέας, β) κατεψυγμένα πικάντικα σουτζουκάκια από βοδινό κρέας, προέλευσης Γερμανίας, στα οποία ανιχνεύθηκε το παθογόνο βακτήριο Escherichia coli O157.
A. Πρόκειται για κατεψυγμένο προϊόν κιμά από βοδινό κρέας, σε κλειστή συσκευασία των 500 g (2 Χ 250 g), με την εμπορική επωνυμία «Marvest», που διακινήθηκε από τη γερμανική επιχείρηση «Griechenland Rind, Vion Hilden GmbH» (Westring 21, D-40721, Hilden) στην! ελλ� �νική εταιρεία «LIDL Hellas & ΣΙΑ Ο.Ε.». Το εν λόγω προϊόν έχει αριθμό παρτίδας L91185010 και ημερομηνία λήξης 6-11-2011.
Β. Πρόκειται για κατεψυγμένα πικάντικα σουτζουκάκια από βοδινό κρέας, σε κλειστή συσκευασία των 1000 g, με την εμπορική επωνυμία «Marvest», που διακινήθηκε από τη γερμανική επιχείρηση «Vion Convenience GmbH» (Postfach 1269 21, D-31502, Wunstorf) στην ελληνική εταιρεία «LIDL Hellas & ΣΙΑ Ο.Ε.». Το εν λόγω προϊόν έχει αριθμό παρτίδας L1 102 BT και ημερομηνία λήξης 8-11-2011./b>
Ο Ε.Φ.Ε.Τ. απαίτησε την άμεση ανάκληση / απόσυρση του συνόλου των παραπάνω προϊόντων από την ελληνική αγορά και ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη οι σχετικοί έλεγχοι. Καλούνται οι καταναλωτές που έχουν ήδη προμηθευτεί τα ανωτέρω προϊόντα να μην τα καταναλώσουν.

Μαζί με την ανακοίνωση διανεμήθηκαν και φωτογραφίες των παραπάνω προϊόντων και όπως ήταν φυσικό, ξέσπασε σάλος. Στο βακτήριο Escherichia coli «αποδίδονται» μολύ�σεις που μεταδίδονται στο ουροποιητικό και πεπτικό σύστημα και σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμη και μηνιγγίτιδα ή πνευμονία καθώς και άλλες μολυσματικές ασθένειες. Η αλήθεια βέβαια είναι πολύ πιο «σύνθετη»: Το βακτήριο Escherichia coli χωρίζεται σε πολλές ομάδες και υποομάδες – τα περισσότερα είδη του βακτηρίου είναι αβλαβή – ακόμα και επωφελή για τον οργανισμό. Υπάρχουν όμως δύο συγκεκριμένοι τύποι του βακτηρίου (O157:H7 και O111:B4) που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές τροφικές δηλητηριάσεις στου! ς αν� �ρώπους, ακόμη και θάνατο, ιδιαίτερα σε ηλικίες που έχουν αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα όπως οι ηλικιωμένοι και τα παιδιά.
Η ανακοίνωση του Ε.Φ.Ε.Τ. ήταν σαφής: …. ανιχνεύθηκε το παθογόνο βακτήριο Escherichia coli O157….. Παρ΄ όλα αυτά στο σχετικό Δελτίο Τύπου διατυπώνεται η «προτροπή» (Καλούνται οι καταναλωτές) να μην καταναλώσουν τα προϊόντα αυτά αλλά αποφεύγεται η (λογική) σύσταση επιστρο�ής των προϊόντων στα καταστήματα της αλυσίδας.
Την αμέσως επόμενη ημέρα (Σάββατο 2 Ιουλίου 2011) η Lidl Ελλάς σε σχετική ανακοίνωσή της αναφέρεται σε υποψία παρουσίας (και όχι δεδομένη ανίχνευση που αναφέρει ο Ε.Φ.Ε.Τ.):
Για δύο κατεψυγμένα προϊόντα βοδινού κιμά με την εμπορική επωνυμία «Marvest» του γερμανού προμηθευτή Vion υπάρχει η υποψία παρουσίας του βακτηρίου Eschrichia coli. Η Lidl Hellas για προληπτικούς λόγους έχει ήδη αποσύρει άμεσα τα παραπάνω προϊόντα από τους χώρους πώλησης. Οι αρμόδιες αρχές στην Ελλάδα έχουν την υποψία παρουσίας του βακτηρίου Escherichia coli για τα προϊόντα με κιμά από βοδινό κρέας του προμηθευτή Vion. Η εταιρία παραγωγής είναι μία διεθνής εμπορική επιχείρηση διανομής προϊόντων κρέατος. Αναφορικά με την Lidl Hellas η παραπάνω ενημέρωση ενδεχομένως να αφορά στους παρακάτω κωδικούς:
«Κατεψυ�! �μέν� �ς κιμάς από βοδινό κρέας σε κλειστή συσκευασία των 500 γρ. με την εμπορική επωνυμία «Marvest». Το εν λόγω προϊόν έχει ημερομηνία λήξεως 06.11.2011 (παρτίδα L 91185010) και οβάλ σφραγίδα έγκρισης της εγκατάστασης DE NW EV-304EG.»
«Κατεψυγμένα πικάντικα σουτζουκάκια από βοδινό κρέας με την εμπορική επωνυμία «Marvest» σε κλειστή συσκευασία των 1000 γρ. Το εν λόγω προϊόν έχει ημερομηνίαλ ήξεωςς 08.11.2011 (παρτίδα L 1102BT) και οβάλ σφραγίδα έγκρισης της εγκατάστασης DE EV-37 EG.»
Η Lidl Hellas κατόπιν ενημέρωσης των αρχών και για λόγους προληπτικής προστασίας των καταναλωτών αντέδρασε άμεσα αποσύροντας τα παραπάνω προϊόντα από τους χώρους πώλησης».
Και ενώ ο θόρυβος και ο γενικότερος προβληματισμός συνεχιζόταν με την ίδια ένταση, η Lidl! b> Ελλάς στις 6 Ιουλίου 2011 έκανε μια καινούργια ανακοίνωση η οποία έχει ως εξής:
Μικροβιολογικές αναλύσεις ανεξάρτητων ελεγκτικών Ινστιτούτων διαπιστώνουν ότι τα προϊόντα κιμά της Lidl δεν αποτελούν κίνδυνο για την υγεία των καταναλωτών.
Στη Lidl Hellas δεν υπάρχουν μέχρι αυτή τη στιγμή αποτελέσματα ελέγχων, τα οποία να επιβεβαιώνουν την παρουσία βεροτοξινογόνου βακτηρίου E.coli (STE! C/VTEC) O157:H7.
H Lidl δεσμεύεται απέναντι στους καταναλωτές της και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια και στην ποιότητα των τροφίμων της. Σας διαβεβαιώνουμε, ότι λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της υγείας των καταναλωτών.
Τα παραγόμενα κάτω από αυστηρά μέτρα υγιεινής τρόφιμα, ελέγχονται συνεχώς από διαπιστευμέναμικροβιολογικά εργαστηριακά Ινστιτούτα σε Γερμανία και Ελλάδα.
Με την αφορμή αυτή, η Lidl Hellas υπέβαλε σε επανέλεγχο τα παραπάνω αναφερόμενα τρόφιμα. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων απέδειξαν ότι τα τρόφιμά μας είναι ασφαλή, αφού δεν ανιχνεύτηκε ο βεροτοξινογόνος ορότυπος E.coli (STEC/VTEC) Ο157:H7.
Αυτό επιβεβαιώνεται και μέσω της πρα�! �ματ� �γνωμοσύνης του κ. Καθ. Δρ. Ιατρ. Στυλιανού Χατζηπαναγιώτου, Αναπληρωτή Καθηγητή Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, που υποβλήθηκε στην Lidl Hellas.
Η Lidl Hellas επισημαίνει ρητά ότι ακόμα και σε περίπτωση που είχε ανιχνευθεί το βεροτοξινογόνο βακτήριο E.coli (STEC/VTEC) O157:H7 στα προϊόντα κρέατος, τα βακτήρια θα είχαν εξουδετερωθεί στο μαγείρεμα από τη θερμότητα. Σε όλες τις συσκευασίες κρέατος της Lidl �πάρχει διακριτά η οδηγία για «καλό μαγείρεμα πριν την κατανάλωση!».
Με άλλα λόγια, από την μία πλευρά ο ΕΦΕΤ μας πανικοβάλλει λέγοντας πως ανιχνεύτηκε ο παθογόνος τύπος Ο157:H7 του βακτηρίου E. Coli σε δύο προϊόντα που διατίθενται από τα ράφια της Νο 2 αλυσίδας λιανικής της χώρας μας και από την άλλη πλευρά ένας Καθηγητής του Ε.Κ. Πανεπιστημίου μας διαβεβαιώνει πως η πραγματογνωμοσύνη που έκανε (προφανώς αμέσως μετά την ανακοίνωση του ΕΦΕΤ) δεν διαπίστωσε την ύπαρξη του παθογόνου τύπου του βακτηρίου στα (ίδια) προϊόντα που αποσύρθηκαν.
Μπορεί την φορά αυτή η «επίθεση» σε ένα μεγάλο Γερμανικό όμιλο να προσφέρει «ικανοποίηση» σε όσους δεν συμπαθούν την Γερμανική αλυσίδα ή την Γερμανική πολιτική απέναντι στην Ελλάδα, δεν παύει όμως να αποτελεί μια υπόθεση που δεν «πείθει» ένα ψύχραιμο και αντικειμενικό παρατηρητή. ! Ένας τόσο μεγάλος θόρυβος δικαιολογείται μόνο όταν υπάρχει αναμφισβήτητη «αιτιολογία» και αποδεδειγμένος «κίνδυνος».
Πιθανόν η προηγηθείσα ιστορία των ιδίων προϊόντων, της ίδιας αλυσίδας, με την ίδια αιτιολογία στην Γαλλία (με διαφορετικά δεδομένα και άλλο επίπεδο υπεύθυνης αντιμετώπισης του προβλήματος) να αποτελεί την αιτία της «μετάστασης» του θέματος στην Ελλάδα όπου ευδοκίμησε αμέσως στο υφιστάμενο «περιβάλλον� του ΕΦΕΤ.
Σε κάθε περίπτωση, ο καθ΄ ύλη αρμόδιος Υπουργός Υγείας, στις 11 Ιουλίου 2011 ανακοίνωσε την αντικατάσταση του (παραιτηθέντος) από την θέση του Προέδρου του ΕΦΕΤ Καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Γιώργου Νυχά με τον Γιάννη Μίχα, τέως Νομάρχη Πειραιά.
Η αντικατά�! �τασ� � του Γιώργου Νυχά από την Διοίκηση του ΕΦΕΤ και κυρίως η συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, ξεσήκωσε νέο θόρυβο «συνωμοτικών σεναρίων» κυρίαρχο στοιχείο των οποίων αποτελεί η υπόθεση ότι με την δύναμη που διαθέτει η Lidl σε πολιτικό επίπεδο επέβαλε την απομάκρυνση του Γιώργου Νυχά από την διοίκηση του ΕΦΕΤ για την τεράστια ζημιά που της πρ�κάλεσε και για να «κουκουλωθεί» η ιστορία αυτή (Σχετικά, δύο χαρακτηριστικά άρθρα: Το E.coli «έφαγε» τον πρόεδρο του ΕΦΕΤ και Οι Γερμανοί έφαγαν τον πρόεδρο του ΕΦΕΤ!). Η δική μας πάντως γνώμη είναι διαφορετική από όσους πιστεύουν πως ο Γιώργος Νυχάς είναι «θύμα» της Lidl. Εμείς πιστεύουμε πως μάλλον το αντίθετο συμβαίνει (υπενθυμίζεται ότι τους τελευταίους μήνες είχαν προηγηθεί και άλλες ανακοινώσεις του ΕΦΕΤ που αφορούσαν «απόσυρση» διαφόρων άλλων προϊόντων από τα ράφια της Lidl στην Ελλάδα με διάφορες αιτιολογίες) το θέμα όμως αυτό δεν αφορά μόνο την Lidl αλλά και πολλές άλλες επιχειρήσεις με αποκορύφωμα την περίπτωση δημοφιλούς Ελληνικής Βιομηχανίας Αναψυκτικών που έμαθε την «τιμωρία» τ�! �ς απ ό τον ΕΦΕΤ μέσω των διαφόρων ιστοσελίδων που «οργίαζαν» εναντίον της και ζήτησε εγγράφως η ίδια από τον ΕΦΕΤ να μάθει την τιμωρία και την αιτιολογία για την οποία της επιβλήθηκε!!!!
Άρα, η σοβαρότητα που επέδειξε ο ΕΦΕΤ τους τελευταίους μήνες, κάθε άλλο παρά δεδομένη ήταν. Και ο βασικός υπεύθυνος δεν ήταν άλλος από τον Πρόεδρο του. Συνεπώς η αντικατάσταση του φαίνεται πως ήταν επιβεβλημένη όχι μόν� για την έλλειψη σοβαρότητας σε ενέργειες που επηρεάζουν την φήμη και την πορεία προϊόντων και ολόκληρων επιχειρήσεων, αλλά και εν όψει της απόφασης που θα κρίνει την (πιθανή) κατάργηση του ΕΦΕΤ και την συγχώνευσή του με τον ΕΟΦ σε ένα ενιαίο φορέα ελέγχου τροφίμων και φαρμάκων.
Γιάννης Μίχας, ο νέος Πρόεδρος ΕΦΕΤ
Ο τέως Νομάρχης Πειραιά Γιάννης Μίχας φαίνεται μια σωστή επιλογή. Όχι μόνο για την διοικητική του εμπειρία αλλά και για την «προϋπηρεσία» που είχε στον τομέα της κατάσχεσης ή της καταστροφής ακατάλληλων τροφίμων την περ�οδο 2003-2010 στην Νομαρχία του μεγαλύτερου λιμένα της χώρας μας. Επί πλέον διαθέτει πλούσια πολιτική εμπειρία η οποία του αναγνωρίζεται ανεξάρτητα από το εαν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς μαζί του πολιτικά.
Απομένει να δούμε το νέο πρόσωπο του ΕΦΕΤ που δεν θα αργήσει να φανεί αφού όλοι γνωρίζουμε πως το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι αλλά και όταν δεν βρωμάει, αυτό σίγουρα οφείλεται στο «κεφάλι» του …
Λεωνίδας Κουμάκης*
18 Ιουλίου 2011